Hội thảo khoa học về các danh nhân họ Hà châu Vị Long và giá trị tấm bia chùa Bảo Ninh Sùng Phúc

Sáng 23 - 8, tại Hội trường UBND tỉnh, UBND tỉnh phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Ban liên lạc họ Hà Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học về các danh nhân họ Hà châu Vị Long - Tuyên Quang và giá trị tấm bia chùa Bảo Ninh Sùng Phúc.

XEM VIDEO CHI TIẾT >>

Dự hội thảo có đồng chí Vũ Thị Bích Việt, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; nhà sử học Dương Trung Quốc, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; Giáo sư, nhà giáo nhân dân Đinh Xuân Lâm, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; Hà Văn Lợi, Trưởng Ban liên lạc họ Hà Việt Nam; các nhà nghiên cứu, nhà khoa học, nhà sử học thuộc Viện Sử học Việt Nam; Viện Nghiên cứu Hán Nôm; Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam; lãnh đạo một số sở, ban, ngành tỉnh, các huyện, thành phố; đại biểu họ Hà đến từ các tỉnh, thành phố trong nước.

Các tham luận của các nhà nghiên cứu, nhà khoa học, nhà sử học tại hội thảo tập trung đánh giá sự nghiệp, cống hiến của Thái phó Hà Di Khánh và dòng họ Hà ở châu Vị Long (huyện Chiêm Hóa ngày nay) thời Lý đối với dân tộc; những giá trị lịch sử, văn hóa của tấm bia chùa Bảo Ninh Sùng Phúc; vị trí địa - chính trị của châu Vị Long dưới sự cai quản của dòng họ Hà dưới thời Lý.

Theo tài liệu lịch sử và văn bia, Thái phó Hà Di Khánh châu mục châu Vị Long được vua Lý Nhân Tông (1072- 1128) gả em gái là Công chúa Khâm Thánh vào năm 1082 và được phong chức là Tả đại liêu ban. Từ năm 1086, Thái Phó Hà Di Khánh giữ chức Tri châu Vị Long, Tiết độ sứ, Kim tử Quang lộc đại phu, Kiểm hiệu Thái phó; Đồng trung thư môn hạ Bình chương sự, kiêm Quản nội khuyến nông sự. Kiêm quản 49 động, 15 huyện, thượng ấp 3.900 hộ, thực phong 900 hộ.

Phát biểu kết luận hội thảo, nhà sử học Dương Trung Quốc khẳng định công lao đầu tiên và quan trọng nhất của Thái phó Hà Di Khánh đối với lịch sử dân tộc là góp phần ổn định vùng biên cương phía Bắc của Tổ quốc dưới vương triều Lý; ổn định chính trị và phát triển kinh tế nông nghiệp trong phạm vi châu Vị Long bấy giờ. Năm 1107, Thái phó Hà Di Khánh đã cho xây dựng chùa Bảo Ninh Sùng Phúc, dựng bia đá để ghi lại giáo lý đạo Phật và công đức của dòng họ Hà.

Những sự kiện đã từng diễn ra tại di tích, tuy chỉ của một dòng họ thế tập nhưng thông qua các mối quan hệ của dòng họ này với triều đình nhà Lý có thể thấy được những sự kiện quan trọng trong chính sách đối nội của triều Lý đối với vùng biên giới. Sự kiện dựng chùa thờ Phật - quốc giáo của nước Đại Việt thời Lý tại một nơi xa xôi hẻo lánh như Vị Long cũng chứng tỏ rằng dưới triều Lý, kinh tế miền núi phát triển mạnh. Trong suốt gần 200 năm dưới vương triều Lý, làm châu mục Vị Long, dòng họ Hà đã có nhiều công lao trong việc giữ vững an ninh và xây dựng kinh tế, phát triển văn hóa ở một vùng biên giới, nơi mà triều đình nhà Lý rất khó kiểm soát. Điều này cũng nói lên rằng, đồng bào các dân tộc thiểu số Việt Nam nói chung và Tuyên Quang nói riêng có ý thức tự cường và lòng yêu nuớc vô hạn và nhà Lý đã thành công trong việc tập hợp khối đoàn kết dân tộc trong chiến đấu bảo vệ cũng như xây dựng Tổ quốc.

Hiện nay, Chùa Bảo Ninh Sùng Phúc (tại xã Yên Nguyên) đã được xây dựng lại. Trong Hậu cung thờ Phật, phía ngoài thờ Tổ đường họ Lý, Tổ đường họ Hà. Với những ý nghĩa, giá trị lịch sử, văn hóa, trong thời gian tới Chùa Bảo Ninh Sùng Phúc tiếp tục được trùng tu, tôn tạo, để đáp ứng nhu cầu văn hóa tâm linh của nhân dân các dân tộc trên địa bàn huyện và du khách gần xa.